European Alliance of Academies
W dniach 28 i 29 października 2026 roku, dziesięć lat po referendum w sprawie decyzji Wielkiej Brytanii o opuszczeniu Unii Europejskiej, European Alliance of Academies zaprosiło do Oksfordu przedstawicieli świata sztuki, polityki i nauk humanistycznych, aby wspólnie zastanowić się nad konsekwencjami brexitu. Sieć zrzeszająca ponad 70 europejskich akademii artystycznych i instytucji kultury od 2020 roku działa na rzecz wolności artystycznej w Europie.
Manos Tsangaris, przewodniczący European Alliance of Academies oraz Akademie der Künste w Berlinie, podkreślił: „Przepisy wizowe, biurokracja, odwoływane występy i trasy koncertowe, a także ograniczenia finansowania doprowadziły do poważnych trudności i strat. Choć powrót do sytuacji sprzed brexitu nie wchodzi w grę, przyszłość stwarza doskonałą okazję do przedefiniowania europejskiej wizji – z większym uznaniem dla kultury i wsparciem dla niej, zamiast koncentrowania się wyłącznie na gospodarce i migracji, które dziesięć lat temu zostały instrumentalnie wykorzystane podczas kampanii referendalnej”.
Thangam Debbonaire, członkini brytyjskiej Izby Lordów z ramienia Partii Pracy oraz dyrektorka generalna UK Opera Association, wyraziła w swoim wystąpieniu inauguracyjnym nadzieję na przyszłość, „w której sztuka i nauki humanistyczne pomogą nam zrozumieć znaczenie i korzyści płynące z migracji, a także jej złożony charakter”.
Pisarka, tłumaczka i członkini Akademie Esther Kinsky zaapelowała o utopijną wizję Europy, która nie polega jedynie na „patrzeniu”, lecz na „widzeniu” – przyjęciu perspektywy wolnej od z góry przyjętych intencji i oczekiwań, otwartej na świat w jego najszerszym wymiarze. Laureatka Niemiecko-Austriackiej Nagrody Poetyckiej określiła takie podejście jako strategię oporu wobec współczesnej „presji na mierzalną efektywność”.
Podczas trzech towarzyszących konferencji paneli brytyjscy artyści i przedstawiciele sektora kultury dzielili się osobistymi doświadczeniami dotyczącymi ograniczeń, jakie brexit nałożył na ich działalność artystyczną. Wśród kluczowych strategii pozwalających zachować odporność i ciągłość działania wymieniano współpracę artystyczną, dywersyfikację źródeł finansowania oraz solidarność europejskich instytucji i środowisk twórczych.
W ramach formatu dyskusyjnego „Café Climate – Café Channel” studenci i mieszkańcy mogli wziąć udział w trzech dyskusjach przy okrągłych stołach z udziałem badaczki Katherine Collins, kuratorki Susanne Clausen oraz artystki Jovany Popić. Rozmowy dotyczyły relacji między brexitem a kryzysem klimatycznym.
Wydarzenie zorganizowane przez European Alliance of Academies, we współpracy z Círculo de Bellas Artes de Madrid, Akademie der Künste w Berlinie oraz Royal Academy of Arts. Współfinansowane przez Unię Europejską.
Od 2020 roku European Alliance of Academies działa na rzecz wolności sztuki w Europie i okazuje solidarność artystom doświadczającym politycznych ograniczeń wolności twórczej. Sojusz, zainicjowany przez byłą przewodniczącą Akademie der Künste Jeanine Meerapfel, wielokrotnie zwracał uwagę na przypadki naruszania wolności artystycznej oraz autonomii instytucji sztuki i kultury, a także zapewniał bezpośrednie wsparcie osobom dotkniętym takimi działaniami.
Sfinansowano ze środków Fundacji PKO Banku Polskiego.
