24. Edycja

Visegrad Summer School to wyjątkowy program kulturalno-edukacyjny skierowany do studentów, absolwentów, młodych badaczy i dziennikarzy z Czech, Polski, Słowacji i Węgier, a także z Europy Środkowo-Wschodniej oraz Bałkanów Zachodnich. Od 2002 roku jest on corocznie realizowany przez Stowarzyszenie Willa Decjusza – organizację pozarządową i instytucję kultury z siedzibą w Krakowie.

Każdego roku w drodze otwartego naboru wybieranych jest 30 studentów i absolwentów kierunków takich jak politologia, ekonomia, stosunki międzynarodowe, studia europejskie, historia, nauki społeczne, filologia i kulturoznawstwo, a także młodzi badacze, nauczyciele i dziennikarze. Przez 10 dni uczestnicy spotykają się w Willi Decjusza, aby wziąć udział w interdyscyplinarnym programie edukacyjnym łączącym wykłady eksperckie, warsztaty zorientowane na przyszłość oraz wymianę międzykulturową. Każda edycja Visegrad Summer School koncentruje się wokół kluczowego zjawiska kształtującego politykę i stosunki międzynarodowe w regionie.

W 2026 roku 24. edycja Visegrad Summer School odbyła się w dniach 5–15 lipca w Krakowie. Ta odsłona programu koncentrowała się na jednym z najważniejszych wyzwań współczesności – przyszłości informacji (Future of Information). W wydarzeniu wzięło udział 26 uczestników i uczestniczek z 13 krajów, którzy przez 10 dni spotykali się z ekspertami, uczestniczyli w wykładach i warsztatach oraz wspólnie zastanawiali się, jak zmieniające się technologie, nowe modele komunikacji i rosnące znaczenie informacji wpływają na przyszłość społeczeństw i demokracji.

Program 24. Visegrad Summer School

Otwarcie i inauguracja programu

24. edycję Visegrad Summer School zainaugurował koncert kameralny w Willi Decjusza, podczas którego wystąpiło młode polskie trio Essence Trio. Program muzyczny łączący twórczość Johannesa Brahmsa i Rebeki Clarke stał się symbolicznym wprowadzeniem do kolejnej odsłony szkoły.

Oficjalne otwarcie programu odbyło się 6 lipca. Inaugurację rozpoczęło wystąpienie dyrektorki Willi Decjusza dr Dominiki Kasprowicz zatytułowane „Is There a Future for Information?”. Tradycyjnym elementem pierwszego dnia była również Debata Dyplomatów V4 – „Information and Innovation in a Changing Society: Visegrad Perspectives”, w której udział wzięli przedstawiciele placówek dyplomatycznych Polski, Czech, Słowacji i Węgier oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Dyskusję moderował Andrzej Brzeziecki.

Pierwszy dzień programu zakończył wykład Michala Vašečki poświęcony przyszłości współpracy Europy Środkowej oraz idei Europy Środkowej jako przestrzeni politycznej i kulturowej.

Wykłady i dyskusje eksperckie

Pierwszy tydzień Visegrad Summer School wypełniły wykłady i spotkania z ekspertami z regionu, poświęcone różnym wymiarom przyszłości informacji – od sztucznej inteligencji i komunikacji cyfrowej po bezpieczeństwo informacyjne, wolność mediów i odporność demokracji.

Michal Vašečka analizował zmiany społeczne wywołane rozwojem sztucznej inteligencji oraz wpływ nowych ideologii technologicznych na współczesny świat. Dr Roman Horbyk (Universität Zürich, Ukrainian Research in Switzerland) mówił o wojnie informacyjnej, operacjach wpływu i mechanizmach propagandy we współczesnych konfliktach. Marina Nord przedstawiła procesy autokratyzacji i ich wpływ na funkcjonowanie społeczeństw.

Kolejne sesje poświęcone były m.in. komunikacji politycznej w epoce cyfrowej (Agnieszka Stępińska), roli instytucji publicznych w przeciwdziałaniu manipulacji informacyjnej (Helena Chmielewska-Szlajfer) oraz przyszłości dziennikarstwa, zaufania społecznego i demokracji. Swoją perspektywę przedstawili również David Kardos oraz Gürkan Özturan z European Centre for Press & Media Freedom, który omówił wyzwania związane z ochroną wolności mediów w cyfrowym środowisku informacyjnym.

W programie znalazły się także wykłady dr Václava Štětki (European New School of Digital Studies) o relacji między mediami, władzą i demokracją oraz Martina Ehla poświęcone bezpieczeństwu informacji w XXI wieku. Całość uzupełniły zajęcia refleksyjne, w tym warsztat „Facing Choices: Morality in Times of War and the Holocaust”prowadzony przez Katarzynę Suszkiewicz z Muzeum Galicja.

Dialog międzykulturowy i poznawanie regionu

Istotną częścią Visegrad Summer School pozostawały również wydarzenia integracyjne i elementy programu pozwalające uczestnikom lepiej poznać siebie nawzajem oraz miejsce, w którym odbywała się szkoła. Podczas Multicultural Garden Party uczestnicy zaprezentowali swoje kraje, kultury i historie, tworząc przestrzeń do wymiany doświadczeń poza oficjalnym programem wykładów.

Uczestnicy zwiedzili także Willę Decjusza podczas specjalnego oprowadzania oraz poznawali Kraków podczas spaceru z przewodniczką Pauliną Skotnicką. Ważnym punktem programu była całodniowa wizyta w Miejscu Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau, która stała się przestrzenią refleksji nad pamięcią historyczną, odpowiedzialnością i europejskim dziedzictwem.

Future Literacy Workshops i finał programu

Drugi tydzień programu poświęcony był warsztatom Future Literacy, prowadzonym przez Agatę Bisping i Marcina Maciejewskiego. Podczas intensywnej pracy warsztatowej uczestnicy rozwijali umiejętności myślenia o przyszłości, analizowali możliwe scenariusze zmian oraz szukali odpowiedzi na pytanie, jak przygotować społeczeństwa na wyzwania związane z przyszłością informacji.

Zwieńczeniem 24. edycji Visegrad Summer School była sesja prezentacji projektów przygotowanych przez uczestników i uczestniczki w międzynarodowych grupach. Przedstawione pomysły stanowiły podsumowanie zdobytej wiedzy, wymiany doświadczeń oraz wspólnej refleksji nad rolą informacji we współczesnym świecie.

Ceremonia wręczenia certyfikatów zakończyła kolejną edycję programu. Dyplomy uczestnikom i uczestniczkom wręczyła Aleksandra Szymańska-Niekłań, koordynatorka projektu Visegrad Summer School w Stowarzyszeniu Willa Decjusza.

Zobacz film podsumowujący 24. Letnią Szkołę Wyszehradzką