23. Polska Nagroda im. Sérgio Vieira de Mello

W tym roku do Nagrody zgłoszono kilkadziesiąt kandydatur. Wśród nominowanych znalazły się osoby i organizacje z różnych stron świata działające na rzecz pokoju, praw człowieka oraz dialogu religii i kultur. W pracach Kapituły udział wzięli przedstawiciele: Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, Ambasadora Federacyjnej Republiki Brazylii, Ambasadora Królestwa Szwecji w Polsce, Wysokiego Komisarza NZ ds. Uchodźców, Ministerstw Spraw Zagranicznych, Rzecznika Praw Obywatelskich, Prezydenta Miasta Krakowa, Konsula Generalnego Stanów Zjednoczonych w Krakowie, Wydawnictwa ZNAK, Fundatorów i Inicjatorów Nagrody oraz Przewodniczący Zarządu i Dyrektor Stowarzyszenia Willa Decjusza.

Maksim Znak (ur. 1981) – białoruski prawnik, pisarz i obrońca praworządności. Doktor prawa Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego, związany zawodowo z praktyką prawniczą i działalnością akademicką. Podczas kampanii prezydenckiej w 2020 roku reprezentował Wiktara Babarykę, Marię Kalesnikawą i Swiatłanę Cichanouską, a także współtworzył Radę Koordynacyjną na rzecz pokojowego przekazania władzy. Aresztowany we wrześniu 2020 roku, został skazany na dziesięć lat więzienia. Przez ponad tysiąc dni był przetrzymywany bez kontaktu ze światem zewnętrznym. W więzieniu napisał Zekamerone, zbiór stu opowiadań opublikowany w sześciu językach. Zwolniony w grudniu 2025 roku w ramach wymiany więźniów, został przymusowo deportowany i obecnie mieszka w Warszawie.

Abuelas de Plaza de Mayo (Babcie z Plaza de Mayo) – argentyńska organizacja praw człowieka założona w 1977 roku, której celem jest odnajdywanie dzieci porwanych lub urodzonych w niewoli podczas dyktatury wojskowej w Argentynie w latach 1976–1983 oraz przywracanie im tożsamości. Organizacja odegrała pionierską rolę w rozwoju metod badań genetycznych służących identyfikacji zaginionych dzieci i przyczyniła się do powstania Narodowego Banku Danych Genetycznych w Argentynie. Do lipca 2023 roku dzięki jej działaniom udało się odnaleźć 133 wnuków i wnuczki. Abuelas de Plaza de Mayo wspiera również postępowania sądowe przeciwko sprawcom wymuszonych zaginięć i nielegalnych adopcji. W 2011 roku organizacja otrzymała Nagrodę Pokojową im. Félixa Houphouëta-Boigny’ego.

Helge Lunde (ur. 1961) – norweski działacz kulturalny, dyrektor wykonawczy Międzynarodowej Sieci Miast Schronienia (ICORN). W latach 1998–2005 kierował międzynarodowym festiwalem literatury i wolności słowa Kapittel w Stavanger, koordynując jednocześnie program wsparcia dla prześladowanych pisarzy. W 2006 roku współtworzył ICORN, obejmując funkcję pierwszego dyrektora wykonawczego, którą pełni do dziś. Pod jego kierownictwem sieć rozrosła się do ponad 90 miast na całym świecie. W swojej działalności promuje rolę miast w ochronie demokracji, praw człowieka i wolności słowa.