2025

Willa Decjusza to miejsce, w którym sztuka i refleksja spotykają się w dialogu. Od lat gości artystów z całego świata, którzy tworzą dzieła wykraczające poza granice języka i formy. Jednym z październikowych rezydentów scenariopisarskich w ramach programu Forum Dialogu Kultur jest Jäckie Rydz (@rydzritz) – polsko-niemiecki artysta performance. W swojej twórczości Jäckie bada relacje między ciałem, pamięcią a przestrzenią, wykorzystując ruch, tekst i performance jako narzędzia opowiadania historii. Rezydencja w Willi Decjusza daje im przestrzeń i czas na pogłębienie pracy nad nowym projektem LAVA.

Pierwsza autorska produkcja Jäckie, BABYLON, miała premierę w Nowym Teatrze w Warszawie w 2023 roku, a następnie została zaprezentowana na kilku festiwalach w Niemczech. Ich solowy performance OLYMPIA miał premierę w czerwcu 2025 roku w Ballhaus Ost w Berlinie.

W swojej praktyce artystycznej Jäckie tworzy performansy oparte na ciele, które kwestionują społeczne rytuały i renegocjują queerowe ciała w relacji do przestrzeni i języka. Podczas rezydencji w Willi Decjusza pracują nad nowym tekstem zatytułowanym “LAVA”, projektem badającym, w jaki sposób trauma jest dziedziczona nie tylko poprzez opowieści i milczenie, ale także przez ziemię, instytucje i ciało.

Podchodzą do pisania jako do aktu fizycznego — ciało służy im zarówno jako archiwum, jak i narzędzie — co pozwala na badanie queerowego wymazywania i historycznej przemocy w kontekście polsko-niemieckim.

Ewe Benbenek urodziła się w Kamiennej Górze w Polsce w 1985 roku i studiowała nauki kulturowe i polityczne oraz literaturę na Europejskim Uniwersytecie Viadrina we Frankfurcie nad Odrą i w University College London, a także literaturę na Uniwersytecie w Erfurcie.

W latach 2014–2019 była asystentką badawczą w Katedrze Współczesnej Literatury Niemieckiej / Studiów Teatralnych na Uniwersytecie w Hamburgu. W 2019 roku została nominowana do Nagrody Dramatycznej Retzhofer. Jej dramat Tragödienbastard był wspierany przez uniT Graz i Schauspielhaus Wien, a swoją premierę miał w Schauspielhaus Wien w październiku 2020 roku.

W 2021 roku zdobyła Nagrodę Dramatyczną Mülheim za Tragödienbastard, a w 2022 roku otrzymała Nagrodę Pamiątkową Schillera dla młodych pisarzy.

Jej dramat Juices miał premierę w czerwcu 2023 roku w Nationaltheater Mannheim, w reżyserii Kamili Políkové, i został również nominowany do Nagrody Dramatycznej Mülheim.

Jej formalnie eksperymentalne teksty poruszają tematycznie kwestie klasizmu, migracji zarobkowej oraz krytycznego podważania niemieckojęzycznego kanonu literackiego.

Podczas tego stypendium skupiła się na podobieństwach między językiem polskim a niemieckim, kwestionując spojrzenie na „Europa Wschodnia i Zachodnia” ukształtowane przez wcześniejszą socjalizację. Wykorzystała metody poetologiczne do eksperymentowania z poziomem fonetycznym, rytmicznym i literalnym języka niemieckiego i polskiego, wykraczając poza znaczenie i gramatykę, aby odkrywać nieoczekiwane podobieństwa między tymi dwoma językami.

Lena Lyagushonkova jest ukraińską dramatopisarką, scenarzystką i pisarką. Należy do ruchu „nowej dramaturgii”. Jest laureatką Europejskiej Nagrody dla Młodych Dramatopisarzy. Była rezydentką w Warszawie i Helsinkach. W 2023 roku wzięła udział w IV Laboratorium Dramatu organizowanym przez Narodowy Związek Pracowników Teatru Ukrainy na temat „Jak pisać o wojnie w tekstach dramatycznych”.

Interesuje się historią starożytnego Rzymu, ale pisze o „tu i teraz”. W 2025 roku opublikowała swoją debiutancką prozę – powieść „My Flag Was Written by a Cat”, wydaną przez wydawnictwo Urbino. W styczniu 2024 roku sztuka „Mother Gorky” („Moren av Gorkij”) została opublikowana po norwesku przez Solum Bokvennen.

Jej tekst został również opublikowany w anglojęzycznej antologii „Ukrainian New Drama after the Euromaidan Revolution”. W styczniu 2024 roku sztuka „Mother Gorky” została zaprezentowana w formacie czytania scenicznego w National Theatre of Norway (Nationaltheatret) w Oslo w ramach projektu „Historier fra Ukraina” („Opowieści z Ukrainy”).

Jako rezydentka programu rezydencji Willi Decjusza Lena napisała sztukę „Lisa in Heaven with a Smoky Quartz in Her Hands”, która została zaprezentowana w Domu Machin Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.

Fatima Çalışkan jest producentką teatralną, autorką i moderatorką. Ukończyła studia magisterskie z nauk społecznych na Ruhr-Universität w Bochum i pracowała jako dziennikarka kulturalna, konsultantka oraz kuratorka.

Jej prace sceniczne są referencyjne, satyryczne i obserwacyjne. Łączy intelektualną głębię z emocjonalną dostępnością oraz silną estetyką językową i wizualną. Theater der Zeit określa ją jako „inteligentną feministkę”.

W 2023 roku zadebiutowała jako aktorka na scenie Volksbühne am Rosa-Luxemburg-Platz w spektaklu „Die Maskeraden des D. Oregan” autorstwa Glossy Pain i Yade Yasemin Önder. W 2024 roku premierę miał jej monolog „Faserland-Boys und Ich — Labern über Männerliteratur” w Ballhaus Ost, który sama napisała, wyreżyserowała i wykonała.

Wcześniej Fatima Çalışkan współpracowała z różnymi projektami sceny niezależnej, koncentrując się na procesach rozwoju przestrzeni oraz scenograficzno-muzycznych ustawieniach, w tym w ramach performansów trwających długo w pustych klubach.

W Willi Decjusza Fatima pracowała nad spektaklem „Smoking for Kraków”, który został również zaprezentowany w Domu Machin Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie.